Osuwiska, podobnie jak powódź zostały uznane za katastrofy naturalne, Jednak można zminimalizować ryzyko ich wystąpienia. System ostrzegania, sprzęt i nowoczesna technologia to polecane przez geologów narzędzia wykorzystywane w walce z tym żywiołem.
W poniedziałek tj 06.09.2010 w Krakowie odbyła się konferencja w całości poświęcona problemowi osuwania się ziemi w Polsce. Wzięło w nim udział ponad 200 samorządowców z Małopolski, którzy w tym roku w szczególności zostali dotknięci szkodami spowodowanymi przez osuwiska. Do udziału w konferencji zostali zaproszeni także marszałkowie, wojewodowie, starostwa, wójtowie, geolodzy wojewódzcy i powiatowi, przedstawiciele wojewódzkich i powiatowych inspektoratów nadzoru budowlanego z województw małopolskiego, podkarpackiego i śląskiego.
Uczestnicy spotkania odpowiadali na pytania czy można powstrzymać degradację terenów objętych osuwiskami, jakie działania podjąć aby zminimalizować ryzyko osuwania się mas ziemi itd.
Geolodzy prezentowali działania Państwowej Służby Geologicznej w zakresie geozagrożeń, w szczególności dotyczące osuwisk karpackich. Prezentowali też różne metody monitoringu osuwisk oraz program SOPO (System Osłony Przeciwosuwiskowej).
- Geolodzy mają wiedzę i nowoczesny sprzęt, które mogą pomóc samorządowcom zabezpieczać na tyle na ile to możliwe ludzi przed dramatem osuwisk. W terenach gdzie osuwiska już 40 lat temu niszczyły domy, czas na podejmowanie śmiałych działań. Czas zakończyć amnezję osuwiskową. Potrzebujemy lepszej współpracy na poziomie lokalnym, żeby skutecznie wykorzystać potencjał Państwowej Służby Geologicznej. Dlatego dziś spotykamy się z samorządowcami i pokazujemy wybrane technologie, żeby przekonać ich, że warto w każdej gminie współpracować z geologami- powiedział Henryk Jacek Jezierski, Główny Geolog Kraju.
Również wojewoda Stanisław Kracik zwracał potrzebę na współpracę z geologami i podkreślał wagę udziału geologów w podejmowaniu decyzji m. in. odnośnie lokalizacji inwestycji.
- Głos geologów ma obecnie jedynie charakter doradczy, niewiążących opinii. Warto uwzględnić dane od geologów jako konieczny element podejmowania przez samorządy i inwestorów decyzje o powstawaniu nowych budynków. To zapewni gwarancje bezpieczeństwa ludziom
Najwięcej polskich osuwisk jest w Karpatach, gdzie wskaźnik osuwisk wynosi 1 osuwisko na 1 kilometr kwadratowy. Jak oszacowano w 2005 roku, jest ich tam ponad 20 000, co daje 95% wszystkich osuwisk w Polsce.
Powstawaniu osuwisk w tym regionie sprzyja budowa geologiczna podłoża, górska dynamika rzeźby, ale także siła erozji rzek, duża suma opadów, a także działalność człowieka.
Osuwisk z reguły zatrzymać się nie da, ale można ograniczyć skutki wywołane przez grawitacyjne ruchy masowe. Taką możliwość może dać stworzenie skutecznego systemu ostrzegania przed zagrożeniami. Taki system działa w Państwowym Instytucie Geologicznym, pod nazwą SOPO.
SOPO został uruchomiony przez PIG w 2006 roku. Projekt ten jest realizowany z inicjatywy Ministra Środowiska i ma na celu wspomóc starostów w skutecznym wypełnianiu obowiązków związanych z prowadzeniem rejestru osuwisk. Ma również dostarczać administracji państwowej danych niezbędnych do skutecznego zarządzania ryzykiem oraz uświadomić społeczeństwu zagrożenia.
SOPO zaowocuje stworzeniem skutecznego systemu ostrzegania przed zagrożeniami związanymi z ruchami masowymi ziemi oraz przeciwdzialania ich negatywnym skutkom, głównie poprzez rezygnację z zabudowy na obszarach czynnych osuwisk.
PIG przewiduje również system szkoleń dla pracowników administracji państwowej dotyczącej obsługi bazy danych SOPO oraz organizację konferencji poświęconej problematyce grawitacyjnych ruchów masowych ziemi w poszczególnych regionach Polski. Obecnie trwa realizacja projektu- opracowanie danych zebranych dotychczas w terenie.
